فصل دوم ـ كيفيت انتخابات

ماده 7 ـ انتخابات به صورت مستقيم و عمومي و با رأي مخفي خواهد بود .
ماده 8 ـ انتخاب نماينده در مرحله اول منوط به كسب اكثريت حداقل يك چهارم كل آرا و در مرحله دوم و همچنين انتخابات مياندوره اي با كسب اكثريت نسبي به هر ميزان است .
تبصره 1 ـ در صورتي كه آراي دو يا چند نفر از نامزدها مساوي باشد ، ملاك انتخاب يك يا چند نفر از آنان ، قرعه مي باشد كه در جلسه مشترك هيأتهاي اجرائي و نظارت مركز حوزه انتخابيه انجام خواهد گرفت . نامزدهاي مذكور و يا نمايندگان آنان مي توانند در مراسم قرعه كشي حضور داشته باشند .
تبصره 2 ـ چنانچه انتخابات يك يا چند حوزه انتخابيه متوقف يا باطل گردد و يا اعتبارنامه منتخبين مورد تأييد مجلس واقع نشود ، وزارت كشور مكلف است با هماهنگي شوراي نگهبان حداكثر ظرف مدت هفت ماه انتخابات مجدد را همزمان در حوزه هاي انتخابيه مذكور برگزار نـمايد . مهلت هفت ماه ، از تاريخ تعيين وضعيت آخرين حوزه در بين حوزه هاي انتخابيه مورد نظر محاسبه مي شود .
تبصره 3 ـ چنانچه به علت فوت ، استعفا و يا هر علت ديگر حوزه انتخابيه اي يك يا چند نماينده خود را از دست بدهد ، وزارت كشور مكلف است ظرف مدت هفت ماه پس از تاريخ اعلام آن توسـط مـجلس شوراي اسلامي با هماهنگي شوراي نگهبان انتخابات را در حوزه مربوطه برگزار نمايد .
تبصره 4 ـ منتخبين حوزه هاي انتخابيه كه اعتبارنامه آنان به علت عدم صلاحيت شخص در مجلس شوراي اسلامي رد مي شود نمي توانند در انتخابات همان دوره مجلس شوراي اسلامي شركت نمايند .
ماده 9 ـ چنانچه در مرحله اول براي يك يا چند نفر از داوطلبان اكثريت يك چهارم آرا حاصل نگرديد ، انتخابات دو مرحله اي خواهد شد ، بدين معني كه از بين نامزدهايي كه اكثريت يك چهارم آرا را در مرحله اول به دست نياورده اند ، فقط به تعداد دو برابر نمايندگان مورد نياز از بين كساني كه بيشترين آرا را در مرحله اول داشته اند ، در انتخابات مرحله دوم شركت مي كنند و در صورتي كه تعداد نامزدهاي باقي مانده ، كمتر از دو برابر باشد ، تمام آنان در مرحله دوم انتخابات شركت خواهند نمود .
تبصره 1 ـ اگر تعداد نامزدهاي باقي مانده مساوي يا كمتر از نمايندگان مورد نياز باشد ، انتخابات مرحله دوم انجام نخواهد شد و نامزدي كه حداقل يك چهارم مجموع آرا را كسب كرده باشد به مجلس راه مي يابد .
تبصره 2 ـ هيچ يك از داوطلبان نمايندگي نمي توانند در بيش از يك حوزه انتخابيه خود را نامزد نمايند ، در غـير ايـنصورت نامزدي آنها كلاَ باطل و از شركت در انتخابات آن دوره مجلس محروم مي گردند .
تبصره 3 ـ وزارت كـشور با هماهنگي شوراي نگهبان زمان انجام مرحله دوم انتخابات را ظرف يك ماه پس از اعلام نتيجه مرحله اول و تأييد صحت انتخابات توسط شوراي نگهبان ، تعيين و اعلام خواهد نمود .
تبصره 4 ـ كليه رأي دهندگان مرحله دوم منحصراَ در حوزه انتخابيه اي كه در مرحله اول انتخابات رأي داده اند شركت خواهند نمود و كساني كه در مرحله اول در هيچ يك از حوزه هاي انتخاباتي رأي نداده باشند در مرحله دوم انتخابات مي توانند شركت نمايند .
تبصره 5 ـ در انتخابات مياندوره اي حوزه هاي انتخابيه هر دوره مجلس ، كساني حق رأي دارند كه در انتخابات قبلي آن دوره در همان حوزه رأي داده باشند و يا در هيچ يك از حوزه هاي انتخابيه شركت نكرده و رأي نداده باشند .
ماده 10 ـ در هر مرحله انتخاباتي هر شخص واجد شرايط فقط مي تواند يكبار با ارائه شناسنامه رأي دهد .
تبصره 1 ـ اخذ رأي در زندانها و پادگانها و بيمارستانها نيز فقط با ارائه شناسنامه مي باشد .
تبصره 2 ـ شناسنامه رأي دهنده ممهور مي گردد .
تبصره 3 ـ اخذ رأي در كليه حوزه هاي انتخابيه كشور در يك روز انجام مي شود و مدت آن حداقل ده ساعت است ، در صورت ضرورت قابل تمديد مي باشد .
تبصره 4 ـ تشخيص ضـرورت و مدت تمديد اخذ رأي در يك حوزه يا سراسر كشور به عهده وزير كشور است .
تبصره 5 ـ اخذ رأي بايد در يكي از روزهاي تعطيل رسمي باشد .
ماده 11 ـ كليه وزارتخانه ها ، سازمانها و ادارات و نهادهاي قانوني و مؤسسات دولتي و وابسته به دولت و شهرداريها و مـؤسسات عمومي موظف اند حسب درخواست وزارت كشور ، استانداران ، فرمانداران ، بخشداران ، كاركنان و ساير امكانات خود را تا خاتمه انتخابات در اختيار آنان قرار دهند . بديهي است مدت همكاري كاركنان مذكور جزء ايام مأموريت نامبردگان محسوب خواهد شد .
تبصره 1 ـ در جهت اعمال نظارت بر انتخابات ، كليه نهادها و ارگانهاي فوق الذكر موظف اند حسب درخواسـت شـوراي نگهـبان و هيأتهاي منصوب از جانب آن ، كاركنان خود را در اختيار آنان قرار دهند و همچنين وزارت كشور ، استانداران ، فرمانداران و بخشداران موظف اند امكانات لازم را در اختيار آنان قرار دهند .
تبصره 2 ـ حق مأموريت كاركـنان مـذكـور از مـحل اعتبارات سازمان متبوع آنان تأمين و پرداخت مي گردد .
ماده 12 ـ انتخابات اقليتهاي ديني زرتشتي ، كليمي ، آشوري ، كلداني و ارامنه شمال به مركزيت حوزه انتخابيه فرمانداري تهران و ارامنه جنوب به مركزيت حوزه انتخابيه فرمانداري اصفهان توسط فرمانداران و بخشداراني كه اقليتهاي مزبور در آن جا سكونت دارند انجام خواهد شد .
ماده 13 ـ در صورتي كه همزمان با برگزاري انتخابات مجلس ، انتخابات ديگري نيز برگزار گردد ، به دستور وزارت كشور ، يك شعبه ثبت نام و اخذ رأي با اعضاي واحد و با صندوقهاي مجزا براي هر دو انتخابات در نظر گرفته خواهد شد .
ماده 14 ـ سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران مكلف است علاوه بر تبيين جايگاه مجلس و وظايف نمايندگان برنامه هاي آموزش انتخاباتي را كه وزارت كشور يا هيأت مركزي نظارت منتخب شوراي نگهبان ضروري تشخيص مـي دهـند و همچنين كليه اعلاميه ها و اطلاعيه هاي مربوط به انتخابات را از شبكه سراسري يا محلي صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران پخش نمايد .
ماده 15 ـ انتخابات مجلس در حوزه هاي انتخابيه اي كه دچار حوادثي از قبيل سيل ، زلزله ، جنگ و غيره شوند ، با تشخيص و پيشنهاد وزارت كشور و موافقت شوراي نگهبان در شهرهاي محل استقرار مهاجرين و در صـورت امكان در حوزه هاي مذكور نيز برگزار خواهد گرديد و مراتب به اطلاع عموم خواهد رسيد .
تبصره ـ شعب ثبت نام و اخذ رأي مخصوص حوزه هاي انتخابيه مناطق مذكور ، در شهرستانهايي دائر مي شود كه حداقل دو هزار و پانصد مهاجر ناشي از وضعيت مزبور از آن حوزه انتخابيه ، در محدوده شهرستان مهاجر بوده و اسكان يافته باشند و امكان بازگشت به حوزه انتخابيه خود را نداشته باشند .
مـاده 16 ـ مأموران انتظامي در حدود قانون موظف به ايجاد نـظم و جـلوگيـري از هـرگونـه بـي نـظمي در جريان انتخابات و حفاظت صندوقها بوده و حق دخالت در امور اجرائي ونظارت را ندارند .
تبصره ـ در صورت نياز نيروي انتظامي به نيروهاي كمكي با تصويب مراجع ذي صلاح قانوني ، نيروهاي نظامي با نيروي انتظامي همكاري مي نمايند .
ماده 17 ـ محاكم صالحه قضايي موظف اند به تخلفات و جرائم انتخابات به صورت فوق العاده و خارج از نوبت رسيدگي نمايند .
ماده 18 ـ در موارد ذيل با تأييد هيأت نظارت حوزه انتخابيه مربوطه ، برگهاي رأي باطل ولي جزء آراي مـأخوذه مـحسـوب شده و مراتب در صورت جلسه ، قيد و آراي مذكور ضميمه صورت جلسه خواهد شد :
آرا ناخوانا باشد .
آرايي كه از طريق خريد و فروش به دست آمده باشد .
آرايي كه كلاً حاوي اسامي غير از نامزدهاي تأييد شده باشد .
آرايي كه سفيد به صندوق ريخته شده باشد .
تبصره ـ در حوزه هايي كه تعداد نمايندگان مورد نياز بيش از يك نفر باشد ، فقط اسامي ناخوانا باطل خواهد شد .
ماده 19 ـ در موارد ذيل با تأييد هيأت نظارت حوزه انتخابيه مربوطه ، برگهاي رأي باطل و جزء آراي مأخوذه محسوب نشده و مراتب در صورت جلسه قيد و آراي مذكور ضميمه صورت جلسه خواهد شد :
صندوق فاقد لاك و مهر انتخاباتي باشد .
آرا زائد بر تعداد تعرفه باشد .
آراي كساني كه به سن قانوني رأي نرسيده باشند .
آرايي كه با شناسنامه افراد فوت شده يا غير ايراني داده شده باشد .
آرايـي كه با تقلـب و تـزويـر ( در تعـرفه هـا ، آرا ، صورت جلسات ، شمارش ) به دست آمده باشد .
آرايي كه با شناسنامه غير يا جعلي اخذ شده باشد .
آراي تكراري .
آرايي كه با شناسنامه كساني كه حضور ندارند اخذ شده باشد .
آرايي كه فاقد مهر انتخاباتي باشد .
آرايي كه از طريق تهديد به دست آمده باشد .
آرايي كه روي ورقه اي غير از برگ رأي نوشته شده باشد .
تبصره 1 ـ كل آراي مندرج در صورت جلسه اي كه صندوق اخذ رأي آن فاقد اوراق رأي يا برگهاي تعرفه باشد ، باطل و جزو آراي مأخوذه محسوب نخواهد شد .
تبصره 2 ـ آراي زائد مذكور در بند (2) به قيد قرعه از كل برگهاي رأي كسر مي شود .
ماده 20 ـ در صورتي كه در برگ رأي علاوه بر اسامي نامزدهاي تأييد شده ، اسامي ديگري نوشته شده باشد ، برگ رأي باطل نبوده و فقط اسامي اضافي خوانده نمي شود .
تبصره 1 ـ در صورتي كه نام يك داوطلب در برگه رأي مكرر نوشته شده باشد فقط يك رأي براي او محسوب مي شود .
تبصره 2 ـ چنانچه آراي ريخته شده به صندوق به علت تشابه اسمي نامزدهاي انتخاباتي به هيچ وجه قابل تشخيص و تفكيك نباشد به نسبت آراي نامزدهاي داراي تشابه اسمي در آن صندوق ميان آنان تقسيم مي شود و در مورد رأي يا آراي باقي مانده غير قابل تقسيم ، به حكم قرعه عمل خواهد شد .
تبصره 2 مكرر ـ به منظور تسهيل امر نظارت و حفظ آراي واقعي مردم و جلوگيري از تضييع حقوق داوطلبان نمايندگي ، چنانچه نامزدي در حوزه انتخابيه به تشخيص هيأت اجرائي يا نظارت براي عامه مردم ناشناخته و گمنام باشد ولي نام خانوادگي و يا نام و نام خانوادگي او مشابه نام خانوادگي يا نام و نام خانوادگي يكي ازداوطلـبان سـرشناس و معروف آن حوزه باشد ، بايد مشخصه اي مانند شماره (كد) ، شغل ، محل سكونت ، نام پدر و غيره براي او تعيين و در آگهي انتشار اسامي نامزدهاي انتخاباتي درج گردد . آراي فاقد آن مشخصه براي او منظور نخواهد شد .
فرد مذكور مي تواند در تبليغات انتخاباتي خود مشخصه تعيين شده را قيد نمايد و چنانچه در ايام تبليغات انتخاباتي اعلام انصراف نمايد ، داوطلب همنام او مي تواند قبل از روز انتخابات از طريق روزنامه و يا صدور اطلاعيه ادامه داوطلبي خود را براي رفع ابهام اعلام نمايد .
تبصره 3 ـ در مواردي كه دو انتخابات به طور همزمان انجام گيرد آرايي كه اشتباهاً به صندوق ديگر ريخته شود با حضور ناظرين شوراي نگهبان قبل از هر اقدامي به صندوق مربوطه انتقال داده شده و سپس وظيفه قانوني انجام مي گيرد .
ماده 21 ـ در صورتي كه اسامي نوشته شده بيش از تعداد لازم باشد ، اسامي اضافي از آخر ، خوانده نمي شود .
ماده 22 ـ قبل از شروع رأي گيري بايد در حضور نمايندگان هيأت نظارت بر حوزه انتخابيه مربوط ، صندوقهاي خالي ، بسته و ممهور به مهر هيأت نظارت حوزه انتخابيه گردد و در صورت جلسه اي كه قبل از آغاز زمان انتخابات در محل اخذ رأي تنظيم مي گردد ، نمايندگان هيأت نظارت بر حوزه انتخابيه مربوط ، تعداد صندوقها و خالي بودن آنها را گواهي نمايند و در صورتي كه در جريان رأي گيري ، نياز باشد كه صندوقي را اضافه نمايند ، بايد به همين ترتيب عمل نموده و صورت جلسه گردد .
ماده 23 ـ وزارت كشور موظف است در طول برگزاري انتخابات بـا توجه به وظايفي كه به عهده دارد ، مطالب مربوط به انتخابات را به اطلاع مردم برساند .
ماده 24 ـ فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه هاي انتخابيه موظف اند بلافاصله پس از خاتمه رأي گيري و شمارش آرا نتايج حاصله را با هيأتهاي نظارت حوزه انتخابيه خود تطبيق داده و طي صورت جلسه اي به وزارت كشور و شوراي نگهبان ارسال و سپس از رسانه هاي گروهي اعلام نمايند .
ماده 25 ـ وزارت كشور مأمور اجراي قانون انتخابات مجلس بوده و مسئول حسن جريان انتخابات است . بدين منظور مي تواند مأموريني جهت بازرسي و كنترل جريان انتخابات به حوزه هاي انتخابيه و شعب ثبت نام و اخذ رأي اعزام دارد .
تبصره ـ هيچ سازمان يا دستگاهي جز وزارت كشور و شوراي نگهبان تحت عنوان اجراي قانون انـتخابـات يـا نـظارت ، مـجاز نيست در امر انتخابات دخالت كند و يا مأموران و بازرساني اعزام نمايد .
ماده 26 ـ پس از پايان انتـخابـات ، بـلافاصلـه صورت جلسـه نتيـجه انتخابات با امضاي هيأت اجرائي مركز حوزه انتخابيه و هيأت نظارت بر انتخابات حوزه مربوطه در پنج نسخه تهيه مي شود كه يك نسخه نزد هيأت اجرائي مركز حوزه انتخابيه مي مـاند و بـقيـه بـراي هيأت نظارت بر انتخابات مزبور و وزارت كشور ( دو نسخه ) و هيأت مركزي نظارت بر انتخابات ارسال مي شو.


بازگشت


موضوع : قوانین انتخابات / مجلس شورای اسلامی
  • چاپ